Kitabxana

coxlu kafir qanlari axitmasi ve camaatin onunla dushmen oldugu behane edilerek xilafetden kenarlashdirildi; bununla da o hezret muselmanlarin umumi ishinden tamamile kenarda qaldi. Bu muddet erzinde evde oturub mueyyen shexslerin telim-terbiye ishleri ve heqiqi islam ruhunda maariflendirme meselesi ile meshgul oldu. Bu minvalla Peygemberin (s) vefatindan sonra uc xelifenin xilafeti dovranini basha vurdu ve ucuncu xelifenin qetlinden sonra camaat o hezrete beyet ederek xilafete secdiler. Hezret Eli (e) ozunun 4 il 9 ay davam eden xilafeti dovrunde Peygemberin (s) siresine, reftar ve davranishlarina emel etdi, oz xilafetine inqilabi bir reng verdi ve cemiyyetde esasli islahat ishleri apardi. Elbette, bu islahatlar bezi sovdegerlerin ziyanina tamam olduguna gore de onlerinde Ayishe, Telhe, Zubeyr ve Muaviye olmaqla, sehabelerden bir qrupu ucuncu xelifenin intiqamini behane ederek muxalifetciliye bashladilar ve islam olkesinde igtishash yaratdilar. O hezret yaradilan bu fitneni sondurmek ucun Besre yaxinliginda Ayishe, Telhe ve Zubeyrin bashladigi silahli qiyami yatizdirdi ve bu zaman tarixde meshhur olan Cemel muharibesi bash verdi. Sonraki muharibe � Siffeyn muharibesi de Iraq, Sham serhedlerinde Muaviye ile bash verdi ve bir il yarim davam etdi. Diger bir muharibe ise xevaricle bash verdi ve Nehrevan adlandirildi. Buna gore de o hezretin oz xilafeti dovrundeki esas seyleri daxili ixtilaflarin aradan qaldirilmasina, igtishashlarin yatirilmasina serf olundu ve qisa muddetden sonra 40-ci hicri ilinin Ramazan ayinin 19-da subh cagi Kufe mescidinde namaz ustunde xevaric firqesinden olan ibni Mulcem terefinden zerbetlenerek hemin ayin 21-de shehid oldu. Tarixi melumatlara esasen, Emirel-mominin Eliyyibni Ebi Talib (e) butun insani kamallara malik idi ve hec bir noqsani yox idi; islami feziletlerde Peygemberin (s) yetirmesinin kamil numunesi idi. O hezretin shexsiyyeti etrafinda aparilan tedqiqatlar, sunnu ve shie alimleri terefinden yazilan kitablar tarix boyu hec bir shexsiyyet baresinde edilmemishdir. Eli (e) elm ve bilikde Peygember (s) sehabelerinin ve sair islam ehlinin en biliklisi idi. O, islamda ilk defe olaraq oz elmi beyanlari ile burhan ve istidlal qapisini acdi, ilahi maarifde felsefi behsleri ishiqlandirdi, Quranin batini menalarindan danishdi, Quranin zahirinin qorunub saxlanilmasi ucun ereb qrammatikasini yaratdi. O, xitabet kursusunde en qudretli beyana malik olan shexsiyyet idi. Eli (e)-in shucaeti diller ezberi idi. Hem Peygemberin (s) dovrunde, hem de ondan sonra bash veren muharibelerde hec vaxt qorxmamish, esla iztirab hissi kecirmemishdi. uhud, Huneyn, Xeyber ve Xendek muharibelerinde Peygemberin (s) dostlari ve sehabelerinin defelerle qorxuya dushduyu agir sheraitlerde, yaxud qacib dagilishdiqlari vaxt o, hec vaxt dushmene arxa cevirmemish, onunla doyushmeye gelen ereb qehremanlari ve shucaetli pehlevanlar hec vaxt onun