neşesinde ayriseckilik ve imtiyaz yoxdur. Eksine, ekser hallarda muveffeqiyyet ve inkishaf zalimlara ve bed emel sahiblerine nesib olur, yaxshi emel sahibleri hemishe giriftarciliqda, cetin meishetde, agir heyat sheraitinde yashayir ve curbecur mehrumiyyetlere, zulmlere ducar olurlar. Bele olan halda ilahi edalet teleb edir ki, bashqa bir heyat da movcud olsun; onda qeyd olunan iki desteden her biri oz emelinin cezasini ve evezini gorsunler; her biri oz halina munasib olaraq heyat sursun. Allah-taala oz kitabinda bu iki hoccete ishare ederek buyurur:
 "Biz asimanlari, yeri ve onlarin arasinda olanlari ebes yere yaratmamishiq (onlari yalniz haqq esasinda hikmet ve meslehete uygun xelq etmishik), lakin camaatin ekseriyyeti agah deyiller." (Agildan uzaq olan bu ehtimal Allaha qarshi kafir olan shexslerin etdiyi gumandir, vay olsun bu kafirlerin halina! Onlara vede verilen atesh...! Meger Biz iman getirib yaxshi ish gorenleri yer uzunde fitne-fesad toredenler kimi qiymetlendirerikmi? Yaxud pehrizkarlari gunah ehli kimi qerar vererikmi?)
 Bashqa bir ayede iki hocceti cem ederek buyurur:
 "Yoxsa cinayet toredib pis ish gorenler guman edirler ki, Biz onlari iman getirib yaxshi ish gorenler kimi qerar vereceyik ki, onlarin olumleri ve heyatlari beraber olsun? Onlarin etdiyi hokm nece de pis hokmdur! Allah asimanlari ve yeri haqq olaraq yaratdi (ebes yere yaratmadi) ki, her nefse oz emeli ile kesb etdiyi sheyler evez olaraq verilsin ve camaata zulm olunmasin."
 Bu kitabin ikinci bolmesinde Quranin zahiri ve batini menalari izah edilerken qeyd olundu ki, muqeddes kitabimizda islami maarifler muxtelif yollarla beyan olunmushdur. Hemin yollar umumi shekilde iki qisme - zahir ve batine bolunur. Zahir yolu ile beyan olunanlar sade olub, umumi kutlelerin dushunce seviyyesi ile uygundur. Amma batin yolu ile catdirilan izahlar xususi shexslere aiddir ve menevi heyat ruhu ile derk olunur. Zahir yolundan qaynaqlanan beyan Allah-taalani yaradilish dunyasinin mutleq rehberi ve ferman vereni hesab edib buyurur ki, butun mulk alemi Ona mexsusdur, Allah-taala saysiz-hesabsiz melekler yaratmishdir. Onlar Allahin emrlerine itaet ederek fermanlarini icra edirler. Allah dunyanin her bir terefine, her bir yerine emr verir, dunyanin her bir qisminin yaradilishi ve nizam-intizami meleklerden olan xususi bir qrupa aiddir ki, onlar hemin hissenin vekilleri sayilirlar. Insan novu de Allahin yaratdiqlarindan ve bendelerindendir ki, Onun emr ve fermanlarina qulaq asmali, Allaha itaet etmelidir. Peygemberler de ilahi cagirishlari, Allahin qanun ve sherietlerini getiren insanlardir ki, Allah onlari insanlara dogru gondermish ve bu qanunlarin icra olunmasini teleb etmishdir. Allah-taala iman ve itaete savab ve mukafat vedesi, kufr ve gunaha ise ceza ve ezab vedesi verdiyine, diger terefden de vedesine xilaf

Sehifeye kec

Sehife: 5
Cemi Sehife: 8