69-cu mektub

imam Ali eleyhis-salamin Haris Hemdaniye mektublarindandir.
(O, Emirel-mominin eleyhis-salamin sehabelerinden ve deyesen, o Hezrete tabe olanlardan olub. Hemdan Yemende olan bir qebilenin adidir. Bu, boyuk bir mektubdur ki, Seyyid sherif Rezi eleyhir-rehme onun bir hissesini burada beyan edib. Onun movzusu gozel ve necib exlaq ve xasiyyet, elece de beyenilen davranish qaydalaridir.)
Quran ipinden yapish (onun hokm ve gosterishleri esasinda davran), onu ozune oyud-nesihet veren et ve halalini halal, haramini haram bil (ki, dunya ve axiret seadetini ve xoshbextliyini sene nesib etsin). Bundan evvel olmush heqiqetlere inan. (Hezret Peygemberden evvel olmush peygemberleri ve onlarin Allah terefinden oz ummetlerine getirdiklerini tesdiq et.) Dunyanin kechmishinden onun qalan hissesi uchun ibret al. (Onun qalan hissesini kechmishi ile muqayise et, tutushdur ve bil ki, qalan da kechen kimi minlerle derd-qemle otub kechecek.) chunki onun bir hissesi diger hissesi kimidir ve sonu evveline baglidir. Onun hamisi mehv olan ve aradan gedendir. Allahin adini uca tut ve haqq, dogru ve yerinden bashqa Ona and ichme. (Yaxud Ona, and ichilmesi munasib ve layiqli olan yerde and ich. Buna gore de Onun adina yalandan ve ya ehemiyyetsiz shey uchun and ichmekden chekin, qorx.) olumu ve olumden sonraki veziyyetleri chox yadina sal (ki, bu senin uchun en boyuk moize eden ve oyud-nesihet verendir). Mohkem sherti olmadan onu arzulama. emel sahibinin ozunde layiqli bilib bashqa muselmanlarda nalayiq hesab etdiyi her bir ishden chekin. (ozun uchun beyenmediyin ishi bashqasina reva gorme. Hemchinin ozun uchun munasib bilmediyin sheyi camaata namunasib guman etme.) Gizlinde edilerek ashkarda xecalet getiren her bir ishden chekin. (Gizlinde chirkin ve gunah ish gorub camaat xeber tutanda xecalet chekmeyine sebeb olan ishden chekin.) emel sahibinden (ne uchun bele etmesini) sorushanda inkar etdiyi ve ya uzr istediyi her bir ishden uzaq ol. (Hech vaxt kiminse baresinde soz gezdirme, yalan qurashdirma.) sheref ve heysiyyetini soz oxlarina hedef etme. (Onu agzigoychekler ve eyb axtaranlarin dilinden qoru.) Her eshitdiyini xalqa deme ki, bu yalanchiligin nishanesidir. Xalqin sene dediklerini redd edib yalan sanma ki, bu da nadanliga delildir. (chunki ola biler ki, sene deyilenler duz olmush olsun. Buna gore de onu inkar etmek haqqa nadan olmaqdir.) Qezebini ud ve qudretin olan zaman (cezalandirmaqdan) kech. esebleshende temkinli ol ve imkan ve qudretinin olmasina baxmayaraq, (intiqam almaqdan) uzaq ol ki, gozel savab senin olsun. (Qiyamet gunu Allah senden intiqam almasin ve merhemetini sene nesib etsin.) Allahin sene eta etdiyi her bir nemetin shukrunu yerine yetir. Allahin sene bexsh etdiyi nemetlerin hech birini zay etme. Gerek Allahin sene eta etdiyi sheyin nishanesi sende gorunsun.
Bil ki, mominlerin en gozAli ozunden, qohum-eqrebasindan ve malindan bagishlamaq baximindan daha yaxshi olanidir. Hemchinin bil ki, senin qabaqcadan gonderdiyin gozellik (Allah yolunda verdiyin ve eta etdiyin sheyin gozelliyi) senin uchun toplanaraq qalir (qiyamet gunu onun savabini elde edeceksen). ozunden sonra qoydugun sheyin gozelliyi ise bashqasi uchundur (onun xeyri varise nesib olur). Zeif nezer ve dushunce ve xoshagelmez emel sahibi ile oturub-durmaq ve yoldashliq etmekden chekin. chunki insan oz dostu ile hemxasiyyet olur. (Buna gore de onu dostuna oxshadirlar.) Boyuk sheherlerde meskunlash. chunki muselmanlar orada bir-birinin yanindadirlar (ve onlardan elm ve bilik elde etmek ve seadet ve xoshbextlik yollarini oyrenmek olar). (Allahdan) qafil olmaga ve (Onu) yaddan chixarmaga, (yaxshilara) zulm etmeye sebeb olan ve Allaha itaet ve bendelik yolchularinin az oldugu (kufr olkeleri ve kendleri kimi) yerlerden chekin. Dushunceni ishine yarayan sheylere vadar et (puch ishlere serf etme). Bazarlarin bashinda oturmaqdan chekin. chunki ora sheytanin yeri ve fitne-fesadin uze chixdigi mekandir. (chox vaxt bu yerlerde dunya ishleri ve dine zidd emellerle meshgul olurlar. Buna gore de bacardiqca oradan uzaq olmaq lazimdir. el altinda olan ve) senin ondan ustun oldugun (Allahin seni ondan ustun etdiyi) kes baresinde chox dushun, qaygilan. chunki senin onun baresinde fikirleshmeyin, shukr yollarindan biridir. (Bu qaygilanmaq ile Allahin sene verdiyi nemetlerin shukrunu yerine yetirmish kimi olursan.) Cume gunu namazda ishtirak edene kimi sefere chixma. Allah yolunda (din dushmenleri ile cihada) getmek, yaxud uzrlu oldugun (ve namaz vaxtina kimi qala bilmediyin) sefer bundan istisnadir. Butun ishlerinde Allaha itaet et, tabe ol (Onun gosterishleri esasinda hereket et). chunki (seadet ve xoshbextlik onunla elde edildiyi uchun) Allaha itaet her bir sheyden ustundur. ibadet ve bendelikde oz nefsini tovla. (Onu aldadib cezadan qorxutmaq ve savaba sevindirmek vasitesi ile shehvetden saxla ve itaete vadar et.) Onunla yumshaq davran (Onu chox chetinliye salma) ve onu meglub etme (ohdesine agir vezifeler qoyma). Guzesht ve sevinc zamani onu haqla (asude ve shad olanda onu itaet ve bendeliye mecbur et, elbette, gundelik namazlar kimi) yerine yetirilmesi senin uchun vacib olan sheylerden qeyrisi uchun. chunki onun (vacibatin) yerine yetirilmesi ve vaxtinda heyata kechirilmesi zeruridir (shad ve ya qemgin olmaqdan asili olmayaraq onlari mutleq yerine yetirmek lazimdir). Sen dunya mali elde etmek uchun Rebbinden (Ona itaetden) qacharken olumun seni haqlamasindan qorx. Yaramaz emel sahibleri ile yoldashliq etmekden chekin. chunki pis pisliye birlesher. Allahi uca ve boyuk bil, Onu sevenleri sev. Qezebden chekin. chunki o, sheytanin qoshunlarindan olan boyuk bir qoshundur (ki, onun vasitesi ile seni bedbextliye chekir). Salama layiq kimseye salam olsun!