28-ci xutbe
imam Ali eleyhis-salamin (dunyaya etimadsizliq ve axirete hazirliq barede buyurdugu) xutbelerindendir.
Haqq-tealaya hemd-senadan ve Hezret Peygembere salamdan sonra. Heqiqeten dunya arxa chevirerek (sizin urek bagladiginiz sheylerden) ayriliqdan xeber verir. Axiret yaxin ve ashkar olmushdur. (Dunya hami uchun oteridir. olumle bashlayan axiret ise gelecekdir. Ona gore de, fani dunyaya urek baglamamaq, ebedi mekana getmeye hazirlashmaq lazimdir.) Agah olun ki, bu gunler (omrumuzden qalan muddet xeyir ishler gormek ve beyenilmish exlaqa chatmaq uchun) mizmar ve hazirliq gunudur (dunyanin lezzetine goz yummaq lazimdir), sabah ise (axiret) one kechmek gunudur. one kechmek (yarishin qalibi olanin yeri) cennetdir, (axira qalanin) sonu ateshdir. Bele ise, olumu chatmadan oz gunahindan tovbe eden bir kimse yoxdurmu?
Goresen ozunun bedbextlik gunu gelmeden (ilahi ezabdan) oz nicati uchun chare eden yoxdurmu? (Yaxshi emeller etsin ki, o gun saleh emellerden bashqa hech ne nicata sebeb olmayacaq.) Agah olun ki, siz ardinda olum dayanan arzu ve umid (heyatin ebediliyi ve yashayishin davami) gunlerindesiniz. ecAli chatmazdan once arzu ve umid gunlerinde ish goren (camaata komeklik, Allaha bendelik eden) kimsenin emAli ona xeyir getirecek, olumu ziyan vurmayacaqdir. ecAli chatmamish hemin gunlerde sehlenkarliq edenin (camaata komeklik, Allaha bendelik etmeyenin) ishi xarabdir ve olumden ziyan chekecekdir. (chunki olum vaxti camaata xidmet ve Allaha bendelikdeki teqsirlerine gore peshmanchiligin xeyri yoxdur. Buna gore de netice etibari ile ziyan gorecekdir.) Agah olun, rahatliq ve emin-amanliq vaxtinda (elleriniz chatan vaxt), xof ve qorxunun size hakim kesilende ish gorduyunuz kimi (xalqa xidmet ve Allaha ibadet yolunda chalishin) emel edin. Agah olun, men Cennet kimi bir nemet gormedim ki, onu arzulayan qeflet yuxusunda olsun. Ne de atesh kimi bir ezab gordum ki, ondan qachan bihushluq yuxusunda olsun! Bilin ki, haqqdan xeyir tapmayana mutleq batilin ziyani yetishecekdir. Hidayetle dogru yola gelmeyeni azginliq charesizliye ve olume surukleyir. Agah olun ki, sizler kochmeye (bu saraydan ebedi saraya getmeye) memur edilmisiniz (bundan bashqa chareniz yoxdur) ve azuqe toplamaga yoneldilmisiniz. en qorxulu olan iki shey var ve sizin uchun onlardan qorxuram: Biri nefsinizin arxasinca getmeniz (gozlerinizi heqiqete yumar) ve digeri ise arzularinizin choxlugudur. (Size axiret uchun azuqe ve ehtiyat toplamaga imkan vermez.) Bele ise sabah onun vasitesile ozunuzu qiyametde (ebedi ezabdan) qoruyacaginiz sheyin, (camaata xidmet ve Allaha bendeliyinden) tedarukunu bu dunyada gorun. (Seyyid Rezi buyurur:)
Deyirem: Xalqi zahidliye, dunyaya regbetsizliye, axiretde ishe yarayan xeyir emellere vadar eden soz olarsa, herhalda bunlar Hezretin hemin sozleridir. Camaati chox bagli olduqlari amal ve arzulardan dashindirir, oyudun, Allaha ve Peygembere qarshi usyan ve itaetsizliyin qadaga sholesini hedden chox alovlandirir. O Hezretin sozlerinin heyranediciliyi ondadir ki, buyurur: [ - - - ] chunki bu sozde ifadenin boyukluyu ve menanin derinliyile yanashi heqiqete ve ishin mahiyyetine uygun teshbihde heyretamiz sirr ve ince mena vardir. Buyurur: - iki menadaki ferqe gore iki nov sozden istifade etmishdir: sozunu Cennet uchun- sozunu ise atesh uchun ishletmishdir. deyil - buyurmushdur. chunki - (one kechmek) sozu yaxshi bir ish uchun ve musbet menada ishledilir ve Behishtin sifetidir. Atesh bu menani vermir. O ateshden Allaha penah apaririq. demeli, buyurmasi duzgun olmazdi ve ona gore de bele buyurmushdur: chunki ona chatan her bir kes uchun bezen shadliq getirmir, bezen de sevinc bexsh edir. demeli, bu sozu her iki menada izah etmek olar. kelmesi burada Allah-tealanin buyurdugu sozu kimidir. (Qur`ani-Kerimin ibrahim suresinin 30-cu ayesi) [De, nalayiq ishlerden lezzet alin. belelikle, sizin ishlerinizin sonu ateshdir]. Burada deyilmesi duzgun olmaz. Bele ise bu sozu derinden dushun ki, onun batini heyretamiz ve chox derindir. O Hezretin sozlerinin ekseriyyeti beledir. Bezi elyazmalarda gosterilir ki, bashqa revayete gore kelmesinde sin zemme ile qeyd olunmushdur. erebler (yarishda) otduyu uchun one kechene (qalibe) mukafat verilen mala (sini zemme ile) deyerler. sozunun fethe ile olan menasi zemme ile olan menasina yaxindir. chunki (sozunde) sinin zemmAli olmasi pis ve qebahetli ishin cezasi deyil, beyenilen ve sevilen ishin mukfatidir.
